Mười năm trước, cư dân chung cư Thanh Đa đã rất vui mừng khi chính quyền địa phương thông báo về kế hoạch dự án mới thay thế cho các tòa nhà tập thể đã cũ kỹ, xuống cấp. Hiện tại sau gần nửa thế kỷ, khu đô thị này vẫn chưa thấy dấu hiệu của tái định cư.
Chung cư Thanh Đa những ngày đầu
Cư xá Thanh Đa là tên gọi của 21 lô chung cư cũ thuộc phường 27, quận Bình Thạnh (TP.HCM). Cụm chung cư Thanh Đa chỉ cách trung tâm thành phố khoảng 5km. Toàn khu Thanh Đa có diện tích khoảng 55 ha thì cụm chung cư chiếm khoảng 36 ha.
![Chung cư Thanh Đa những ngày đầu](https://radanhadat.vn/edutech/wp-content/uploads/2024/02/2-4.jpg)
Theo UBND quận Bình Thạnh, khu chung cư Thanh Đa với 23 lô được xây dựng năm 1972. Khu cư xá này được thiết kế theo mô hình tiểu khu nhà ở có quy mô lớn nhất cả nước thời bấy giờ. Quy hoạch ban đầu, khu cư xá có đầy đủ hệ thống giao thông, các công trình công cộng, thương mại dịch vụ, hành chính, y tế, giáo dục, công viên cây xanh… Mật độ xây dựng chỉ 30% – 40%.
Dự án hoàn thành vào năm 1975 và tồn tại cho đến nay đã gần nửa thế kỷ.
![Dãy nhà chung cư Thanh Đa](https://radanhadat.vn/edutech/wp-content/uploads/2024/02/1-5-1024x768.jpg)
Chung cư Thanh Đa sau 50 năm
Qua gần nửa thế kỷ, khu cư xá đã xuống cấp, xảy ra tình trạng bong tróc, thấm dột. Một số căn hộ thuộc dự án đã được người dân cải tạo, cơi nới và chia nhỏ để sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau nên không còn giữ được hiện trạng ban đầu. Ngoài ra, hệ thống cấp nước sinh hoạt cũ đã hư hỏng nên mỗi căn hộ đều phải tự cải tạo và xây bồn nước riêng.
![Chung cư Thanh Đa sau 50 năm](https://radanhadat.vn/edutech/wp-content/uploads/2024/02/3-2-1024x665.jpg)
Năm 2014, nhiều lô chung cư xuống cấp trầm trọng, buộc phải di dời người dân để đảm bảo an toàn. Trong Cụm 8 chung cư lô số, có 2 lô đã phá dỡ năm 2012 vì bị nghiêng, lún. 6 lô còn lại được kiểm định cấp C và B. Địa phương đã lên phương án xây dựng căn chung với hy vọng cải thiện cuộc sống của người dân khu vực cũng như chỉnh trang đô thị.
![Công trình phụ trợ bên trong khu cư xá như điện, nước cũ kĩ, lạc hậu khó đảm bảo đời sống của người dân](https://radanhadat.vn/edutech/wp-content/uploads/2024/02/4-1.jpg)
Tình trạng kế hoạch dự án tái định cư
Về kế hoạch xây dựng, giai đoạn đầu tiên sẽ thực hiện việc xây dựng hai tòa chung cư cao 40 – 45 tầng trên diện tích 15ha của lô IV và lô VI đã được giải phóng, để phục vụ việc tái định cư tại chỗ cho cư dân trong dự án. Phần dưới của tòa nhà sẽ được sử dụng cho mục đích thương mại và dịch vụ, bao gồm các tiện ích như nhà trẻ, siêu thị, nhà hàng… Thời gian dự kiến cho quá trình triển khai là 24 tháng sau khi khu đất được bàn giao.
Giai đoạn 2 sẽ triển khai 6 khối còn lại và 12 căn nhà riêng lẻ trên phần đất khoảng 57ha thuộc phạm vi dự án. Thời gian thực hiện là 30 tháng sau khi bàn giao mặt bằng.
![Bản vẽ quy hoạch lại các lô](https://radanhadat.vn/edutech/wp-content/uploads/2024/02/7-1024x768.jpg)
Năm 2015, Ủy ban Nhân dân quận Bình Thạnh đã chính thức mời gọi đầu tư và huy động vốn để xây dựng mới 8 lô chung cư Thanh Đa. Quá trình đấu thầu đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư, với 5 doanh nghiệp trúng thầu.
Trong năm 2016, liên doanh này đã thành lập một công ty mới, là Công ty Cổ phần Phát triển nhà Thanh Đa (Công ty nhà Thanh Đa), để thực hiện dự án. Năm 2017, UBND TP.HCM đã công nhận Công ty nhà Thanh Đa là chủ đầu tư của dự án. Quá trình hoàn thiện thủ tục chấp thuận đầu tư cho dự án đã gặp phải nhiều khó khăn.
Cụ thể, từ tháng 10/2018, UBND quận Bình Thạnh đã điều chỉnh quy hoạch cục bộ của khu dân cư phường 27 theo tỷ lệ 1/2000. Đến tháng 10/2019, UBND TP.HCM mới phê duyệt điều chỉnh này cho đồ án quy hoạch cục bộ.
Đến năm 2020, UBND quận Bình Thạnh đã phê duyệt quy hoạch chi tiết đô thị tỷ lệ 1/500 cho dự án. Tuy nhiên, dự án sau đó bị trì hoãn thêm 2 năm do những vấn đề pháp lý phức tạp. Tính đến thời điểm này, UBND TP.HCM vẫn chưa đồng thuận về việc áp dụng Luật Đất đai năm 2013 hay Luật Nhà ở năm 2014 để tiến hành thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Đến tháng 4/2022, dự án đã chính thức khởi công, mang lại hy vọng về một khu tái định cư mới cho cư dân cư xá Thanh Đa. Tuy nhiên, gần một năm đã trôi qua, dự án chỉ mới xây hàng rào xung quanh, chưa có bất kỳ công trình xây dựng nào được triển khai. Bên trong khu vực công trường, cây cỏ mọc um tùm do bị bỏ hoang trong thời gian dài.
![Công trường dự án "đắp chiếu" sau 1 năm khởi công](https://radanhadat.vn/edutech/wp-content/uploads/2024/02/5.jpg)
Đầu năm 2023, Thủ tướng đã chỉ đạo các bộ ngành và địa phương tham gia giải quyết các dự án bất động sản đình trệ. Đáp ứng chỉ đạo đó, lãnh đạo TP.HCM đã lên kế hoạch xử lý 116 dự án bị “treo” trên địa bàn, tập trung vào việc giải quyết triệt để 38 dự án ưu tiên. Vào cuối tháng 2/2023, UBND TP.HCM đã tổ chức cuộc họp với các sở ngành và doanh nghiệp bất động sản để thảo luận về vấn đề này. Trong số 13 dự án tiêu biểu được chọn để ưu tiên giải quyết trong giai đoạn đầu, chung cư Thanh Đa đã được chọn lựa.
Nỗi lòng của cư dân chung cư Thanh Đa
Những câu chuyện giải tỏa, di dời, đền bù đã làm nóng cả bán đảo Thanh Đa từ bữa ăn sáng ngoài đường đến bữa cơm tối trong gia đình. Tuy nhiên, thời gian dần trôi, mọi thứ lại đi vào im lặng trong nhiều năm.
![Nỗi lòng của cư dân chung cư Thanh Đa](https://radanhadat.vn/edutech/wp-content/uploads/2024/02/6-3-edited.webp)
Bà Hoàng Thị Ất (82 tuổi, sống ở lô VIII, chung cư Thanh Đa) thì nói thẳng ra bốn điều mà bà mong mỏi:
“Thứ nhất, làm sao để người dân chúng tôi được an cư lạc nghiệp, không phải chới với cho đến khi thực hiện xong dự án; sau khi dự án xây xong sẽ được tái định cư ở khu này.
Thứ hai, phải giữ cho được môi trường sống, không khí trong lành ở nơi đây như nó đã từng, chứ đừng làm ô nhiễm nó. Nói thật, tôi coi mảnh đất này như quê nhà mình, giờ bỏ nó đi không đành, cũng không thể nhìn nó ngày càng ô nhiễm.
Thứ ba, chính quyền phải rõ ràng trong việc đền bù cho người dân, sắp xếp ổn thỏa để người dân yên tâm.
Cuối cùng, tôi mong chính quyền đã nói được thì hãy làm và làm cho tới, đừng để ảnh hưởng đến đời sống người dân quá nhiều.”
>> Xem thêm bài viết Review Chung Cư Gia Hòa: nơi có chất lượng cuộc sống tốt nhất khu Đông Sài Gòn